13
Güneş, batarya ve araç şarjı
İnverterin hangi modda çalışacağı, aracın ne zaman ve kaç amperle şarj olacağı, batarya rezervi bittiğinde ne yapılacağı. Sistemin en karmaşık parçası burası.
Ev otomasyonu
Evimi bir sistem gibi işletiyorum.
Müşterime kurduğum hiçbir şeyi önce kendi evimde çalıştırmadan götürmem. Köydeki ev bu yüzden aynı zamanda benim laboratuvarım: güneş santrali, batarya, araç şarjı, su vanası, kameralar ve bir sürü küçük cihaz Home Assistant altında tek bir sistem olarak çalışıyor. Bugün elli üç otomasyon var.
Otomasyon
53
Alan
8
Ev ↔ garaj
2–5ms
Yapılandırma
Gitsürümlü
Kapsam
Sekiz alan, elli üç karar.
Otomasyonlar konuya göre ayrı dosyalarda duruyor; hepsi git'te sürümlü. Bir şeyi bozduğumda neyi ne zaman değiştirdiğimi görebiliyorum — müşteri sistemlerinde uyguladığım disiplinin aynısı.
13
Kediler
Mama kabı, su pınarı ve kum kabı. Besleme gerçekleşmediyse haber veriyor, filtre ömrü dolunca hatırlatıyor, gece sterilizasyonu çalıştırıp süresi dolunca kapatıyor.
10
Garaj ve aydınlatma
Kamera insan ya da araç gördüğünde ışık, hareket bitince gecikmeli sönme. Elle açılan bir ışık saatlerce unutulmuşsa hatırlatma ve bildirimin içinden kapatma düğmesi.
5
Su
Su algılandığı anda ana vana kapanıyor ve kritik bildirim gidiyor. Vana elle açık bırakıldıysa sayaç başlıyor. Bu beş otomasyon, bir kez işe yararsa kendini fazlasıyla ödüyor.
4
3B yazıcı
Baskı bitti, baskı hatası, filament müdahalesi ve baskı sırasında kapak açılması. Yazıcının başında beklemek yerine telefonda haber alıyorum.
8
Hava, kamera ve ev
Dış hava kalitesi ve UV uyarıları, sabah özeti, kamera bildirimlerini susturma, buzdolabı kapısı ve sıcaklık uyarısı, bahçe aydınlatması.
Tasarım
Kararı tek yere topladım, gerekçesini de yazdırdım.
Enerji tarafında ilk kurduğum yapı dağınıktı: birden çok otomasyon aynı inverter ayarını farklı koşullarda değiştiriyordu. Biri açarken öteki kapatıyordu ve hangisinin haklı olduğunu anlamak imkânsızdı.
Yapıyı ikiye ayırdım. Bir hesaplama var: batarya yüzdesi, güneş var mı, şebeke gerilimi, araç şarjda mı ve rezerv eşiği bakılıp olması gereken mod üretiliyor. Bir de tek uygulayıcı var: yalnızca o, yalnızca fark varsa, elle kilit yoksa ve son değişimden on dakika geçtiyse ayarı yazıyor.
Karar merdiveni — yukarıdan aşağı, ilk uyan kazanır
Batarya okunamıyor → bilinmiyor, hiçbir şey yapma
Şebeke yok → bataryadan besle
Araç şarjda ve batarya rezervin altında → şebekeden
Güneş yok ve batarya rezervin altında → şebekeden
Batarya %10'un altında → şebekeden (mutlak taban)
Şebekedeyken batarya dönüş eşiğini geçmediyse → şebekede kal
Diğer her durumda → bataryadan
Bu hesaplamanın bir de sebep alanı var: "Tesla şarjda ve batarya %28 (rezerv %30)" gibi, o anki kararı düz Türkçe yazıyor. Panoda modun yanında duruyor. Sistem neden öyle davrandığını kendisi anlatınca, hata ararken tahmin yürütmek gerekmiyor.
Araca amper yazan otomasyonda da benzer bir kural var: en az üç dakika ara ve en az iki amper fark. Amper yazmak Tesla'nın bulutuna gidiyor; sık yazmak hem hız sınırına takılıyor hem aracı uyandırıp kendi bataryasını yiyor. Ama ben panodaki düğmeye bastığımda bu bekleme atlanıyor — üç dakikalık aralık bulutu korumak için var, beni bekletmek için değil.
Ders
En tehlikeli arıza, hata vermeyen arızadır.
İki otomasyonum aylarca sessizce yanlış çalıştı. İkisi de günlüğe tek satır hata yazmadı. İşimde de en çok bunlardan korkuyorum.
Birinci
Var olmayan sensör
Beş otomasyon bir güneş tahmin sensörünü çağırıyordu. O adda bir sensör yoktu — gerçek adın sonunda iki kelime daha vardı. Şablonda okunamayan değer için 99 varsayılanı yazılıydı; yani sensör olmadığı hâlde her seferinde 99 dönüyordu.
Sonuç: "yarın güneş az" dalı hiç çalışmadı. 99 her zaman eşiğin üstündeydi. Yazın fark edilmezdi; bulutlu bir kış gününde araç geceleyin bataryayı bitirirdi. Beş yeri de düzelttim.
İkinci
Kayan eşik
Batarya rezervini panodan %30'dan %20'ye çektim. Mod hesaplaması bu ayarı okuyordu, ama bildirim gönderen otomasyonda eşik elle %30 yazılı kalmıştı.
Sonuç: on puanlık bir aralıkta sistem "şebekeden sürüyorum" diye bildirim gönderiyor, gerçekte ise araç hâlâ aküyü yiyordu. Bildirim doğru görünüyordu — yanlış olan şeydi. Eşiği de aynı ayara bağladım.
İkisinin de ortak dersi şu: bir değerin iki yerde yazılı olması, er geç ikisinin ayrılması demektir. Aynı hata müşteri altyapısında yedekleme penceresi, sertifika süresi ya da izleme eşiği olarak karşıma çıkıyor. Bu yüzden tek kaynak kuralına sıkı sıkıya bağlıyım.
Elli üç otomasyonun tamamı bu çatının altında çalışıyor. Öndeki koyu dizi ile arkadaki açık dizi, bu sayfadaki bütün enerji kararlarının girdisini üretiyor.
Ekran
Panodan nasıl görünüyor.
Üç kare, 12 Eylül 2026 · 14:22. Tıklayınca büyür. Aile üyelerinin adları ve konum bilgisi bulanıklaştırıldı; kamera görüntüleri hiç konmadı.
